Centrum im. Adama SmithaPierwszy Niezależny Instytut w Polsce od 16 września 1989 roku

PODATEK LINIOWY

Kamil Zubelewicz

PODATEK LINIOWY

 

Ostatnie propozycje Platformy Obywatelskiej zawierają postulat wprowadzenia podatku liniowego. W kolejnej kadencji Sejmu pomysł ten może zyskać szeroką akceptację parlamentarzystów. Dziwi jednak fakt, że prawie nikt nie podaje najważniejszej przyczyny, dla jakiej warto wprowadzić taki podatek.

 

 

 

Stan obecny

 

Dziś podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) jest podatkiem progresywnym. Im więcej ktoś zarabia, tym procentowo wyższy płaci podatek. Jednakże pracę oprócz PITu obciąża szereg składek na ubezpieczenia społeczne. Co najciekawsze, najbogatsi obywatele od części swych dochodów w ogóle nie muszą płacić żadnych składek na ZUS! Składki te są jakby podatkiem regresywnym. Im więcej ktoś zarabia, tym procentowo niższy płaci podatek.

 

Gdyby wprowadzono liniowy PIT – pozostawiając zusowską ulgę dla najbogatszych – to okazałoby się, że procentowe obciążenie osób najbogatszych jest niższe niż najbiedniejszych. Trudno o silniejszy argument dla przeciwników uproszczenia podatków. Dlatego też przy wszelkich dyskusjach na temat PITu warto pamiętać, że jest to tylko jedna z kilku danin obciążających pracę.

 

Zaleta liniowości

 

Rozwiązaniem mogłoby być wprowadzenie jednego podatku obciążającego pracę w miejsce obecnego PITu oraz składek na ubezpieczenia społeczne. Jeden podatek zamiast dotychczasowych dziewięciu byłby bardziej prosty i czytelny. Korzyści z jego funkcjonowania okazałyby się jednak dużo większe.

 

Obecnie pracodawcy odprowadzają nasz podatek w formie tzw. zaliczek. Do końca kwietnia każdy obywatel wysyła do urzędu skarbowego indywidualne rozliczenie, w którym wykazuje m.in. czy skorzystał z jakichś ulg lub odliczeń. Po pewnym czasie urząd zwraca część podatku nadpłaconego przez pracodawcę. Gdyby jednak każdą złotówkę przekazaną pracownikowi opodatkować tak samo (likwidując ulgi, odliczenia, progi i zwolnienia), to pracownik nie musiałby wypełniać żadnych formularzy. Żadnych! Pracodawca wysyłałby zaliczki tożsame z podatkiem, a pracownik nie musiałby wypełniać rocznych rozliczeń. Bo po co?

 

Największą zatem zaletą wprowadzenia jednego liniowego podatku byłoby drastyczne zmniejszenie liczby podatników, a co za tym idzie administracji kontrolującej i pobierającej taki podatek. Taki wariant przyjęto w podatku od oszczędności bankowych - jest to podatek liniowy (20%), bez kwoty wolnej, którego indywidualnie nikt z nas nie oblicza i nie odprowadza. Chcieć to móc.

 

Sprawiedliwość społeczna

 

Pojawiają się często zarzuty, że podatek liniowy jest niesprawiedliwy społecznie. Rozważmy prosty przykład. Dziś taki podatek obejmujący wszystkie daniny obciążające pracę wyniósłby 33% kosztu pracy. Gdyby robotnik zarabiał 1500 zł brutto, na rękę zostałoby mu 1000 zł. Wydając je w całości, płaciłby w każdym kupionym towarze w zaokrągleniu 20% VATu. A zatem od 1500 złotych zapłaci on w sumie 500 złotych podatku liniowego oraz 200 złotych VAT (czyli 700 zł z 1500 zł). Załóżmy również, że bogacz zarabia 15000 zł brutto. Po opłaceniu podatku zostałoby mu 10000 zł. Połowę wydałby on na ovatowaną konsumpcję. Drugą połowę oszczędziłby. Pozornie zatem bogacz płaci podatek procentowo niższy. Z 15000 zł ubyłoby mu 5000 zł podatku liniowego oraz 1000 zł VAT, razem 6000 zł. Stałoby się tak, ponieważ osoby zamożne mają wyższą skłonność do oszczędzania. Co zaś bogacze robią z oszczędnościami? Mogą je:

  • 1)  albo skonsumować czy zainwestować, płacąc kolejny 1000 zł VATu i identyczną stawkę podatku, jak robotnik (7000 zł z 15000 zł),
  • 2)  albo trzymać do końca życia na koncie i cieszyć się rzekomym bogactwem.

Rzekomym, gdyż o bogactwie nie świadczą pieniądze, ale to z czego można za ich pomocą faktycznie skorzystać. Życie w złudzeniach jeszcze nie jest przedmiotem opodatkowania (rzeczywiste opodatkowanie zatem wynosi 6000 zł z faktycznie skonsumowanych 10000 zł!), natomiast przejście do realnego świata ekonomii – już tak.

 

Powyższy przykład pokazuje, jak łatwo popełnić błąd w ocenie podatku liniowego, jeżeli przyjmie się podejście krótkookresowe. Warto podkreślić, że podatki to tylko część systemu finansów publicznych. O – jakkolwiek pojmowanej – sprawiedliwości społecznej tego systemu nie decyduje wyłącznie liniowość bądź progresywność podatku, liniowość bądź progresywność cen (a czemu by nie!!!), ale także sposób adresowania transferów społecznych. Przy liniowym podatku świadczenia społeczne kierowane do osób biednych bez wątpienia zaowocowałyby względnym zmniejszeniem rozpiętości dochodów. Jeśli właśnie takie zmniejszenie powinno być celem polskiej polityki gospodarczej.

Reddit icon
Technorati icon
Yahoo! icon
e-mail icon
Twitter icon
Facebook icon
StumbleUpon icon
Del.icio.us icon
Digg icon
LinkedIn icon
MySpace icon
Newsvine icon
Pinterest icon
poniedziałek, 2020-06-01

KOSZTY WYCHOWANIA DZIECI 2020

Materiał z konferencji KOSZTY WYCHOWANIA DZIECI 2020

do pobrania na miejscu lub z tiny.pl/79q15

film: https://youtu.be/GoZre5PAANU ...

czwartek, 2019-06-06

8 CZERWCA DZIEŃ WOLNOŚCI PODATKOWEJ 2019

8 CZERWCA DZIEŃ WOLNOŚCI PODATKOWEJ 2019

INFORMACJA PRASOWA CENTRUM IM. ADAMA SMITHA, Warszawa, 6 czerwca 201 9

 

Centrum im. Adama Smitha oblicza Dzień wolności podatkowej w Polsce od 1994 roku. 

W 2019 roku ...

piątek, 2018-10-26

Informacja prasowa o stanie inicjatywy Centrum im. Adama Smitha w sprawie projektu ustawy dotyczącej podejmowania uchwał przez zgromadzenia wspólników przez Internet

W środę 10 października 2018 r. odbyło się spotkanie grupy roboczej złożonej z ekspertów Centrum im. Adama Smitha oraz przedstawicieli Kancelarii Prezydenta RP w sprawie projektu ustawy dotyczącego podejmowania uchwał przez zgromadzenia wspólników przez Internet.

Dyrektor Narodowej Rady Rozwoju, Samorządu i Inicjatyw Obywatelskich, Pan Paweł Janik wyraził podziękowanie...

niedziela, 2018-08-12

Mariusz Łuszczewski ekspertem ds. relacji indyjskich

Mariusz Łuszczewski decyzją zarządu Centrum jest nowym ekspertem ds. relacji indyjskich. Oficjalne wręczenie tytułu eksperta miało miejsce 8 sierpnia 2018 roku.

poniedziałek, 2020-06-01

KOSZTY WYCHOWANIA DZIECI 2020

Materiał z konferencji KOSZTY WYCHOWANIA DZIECI 2020

do pobrania na miejscu lub z tiny.pl/79q15

film: https://youtu.be/GoZre5PAANU ...

czwartek, 2019-06-06

8 CZERWCA DZIEŃ WOLNOŚCI PODATKOWEJ 2019

8 CZERWCA DZIEŃ WOLNOŚCI PODATKOWEJ 2019

INFORMACJA PRASOWA CENTRUM IM. ADAMA SMITHA, Warszawa, 6 czerwca 201 9

 

Centrum im. Adama Smitha oblicza Dzień wolności podatkowej w Polsce od 1994 roku. 

W 2019 roku ...